Tiv proverbs

Tiv Proverbs and Their Meanings — Part 1

40 entries · part 1 of 6

Tiv proverbs from the archive with their English translations — part 1 of 6, 232 proverbs in all, in alphabetical order of the Tiv text. Where the archive records them, each proverb is followed by its deeper meaning and the situations in which it is used.

“Akor a ngô Ivyo nga nduur Kpev yav ga.”

The horns of a doe (she-goat) do not hurt the buck (he-goat).

Meaning
Tiv mba er inja kwagh ne u tesen er kwagh ka un a doo u ishima yô u nengen a iyolnyoon ga. Dooshima tesen avav ga. Dooshima hidi jime sha ican kpaa ga.

“Akpa u kenden sha yange m-ande u ihyev ga.”

The raising of sticks does not stop a rat from running out.

Meaning
Tiv mba er injakwagh ne u tesen er kwagh u igbe a pe un a er yô un a er, shin alu sha ishima yase ga kpaa. We a ker u yangen nan nan kpa un a er.

“Akuzwa doon hodon iombor ga, ka i mir an-mnger keng.”

A moustache is not good to be shaved when it is dry; wet it first.

Meaning
Tiv mba er injakwagh ne u tesen er naagh ku de yinan we ga. U nan ga la hemba vihin. Voogh er u kende an-mnger sha ice i sha zwa ga u kember a nyoon we nahan.

“Alu bagu hii yongo yo ikyarakya kpa i a zende ga.”

If bamboo seeks trouble, even monkeys will not be allowed to move freely.

Meaning
Tiv mba er injakwagh ne u tesen mgem u iyongo sha anngbyan man boki. Shie genegh angou ka un a zua kwagh vea or nan a va nenge a we kpa i bee nan er ka or la nahan. Bagu man Ikyarakya ka tsombor môm, taver u fan mkposo.

“Alu u kur a ishima i ker ityev u lôhô angbian ruam ga.”

If you consider the stress on the farm, you will not invite a brother to eat your food.

Generosity

Meaning
No matter how much you suffered to gain wealth or success, you should still care about others and not become selfish.
When it is said
Used to caution against selfishness after achieving success.

“Angbian doon ken ikyôngo”

A brother is good in the wilderness

Meaning
Family bonds are resilient; minor flaws or disagreements among siblings do not destroy the core relationship.

“Aniywa gema ku orya kpa 'sha'.”

When a dog is on the verge of death, even its owner knows.

Meaning
Tiv mba er injakwagh ne u tesen er for ve paregh kwagh u a lu u ve shie u a za zou a mzayol yo. Ka u pasen er orumace nyiman or shie u kwagh a tser nan yô.

“Annyon u a lu vinen amar hen gbenda, ka a yer ior mba ityoulugh nav ken toho.”

A bird that dances by the roadside keeps its drummers in the bush.

Meaning
Tiv mba er injakwagh ne u pasen myerenem ma or uma. Ka u tesen er alu or ngu suen num a ikpilaior yô fa wer nan yel mba nôngon num shin gbenda Shin a lu wanye za tuhwa igyanden or yö alaghga orvesen u gen tindi nan er nan a za hii iyongo nan ngu her. Aluer or ngu suen kwagh yô nan ngu a ishuur.

“Anyi vea nombor je kpa mba zehe.”

Even the teeth and the tongue do quarrel sometimes.

Conflict

Meaning
Conflict can happen even between close people.
When it is said
Used to normalize disagreements even among close relations.

“Aôndo u a hee u kpesa la un a nau akuur a aan.”

The God who gives you an itch will also give you fingernails to scratch it.

Meaning
Kpesa ka avav a cuku-cuku. Ka a agher kpishi. Tiv mba er kwagh on tesen er Aondo un a nau ican yô, un a hide at a gbenda u wasen we ican shon, shin yiman we.

“Atsem u esen kpishi vihin kôngo utyo.”

A razor that is too sharp is likely to wound the scalp.

Meaning
Heen kpa Tiv mba kaan er, kwaghfan-tsoron ka kwagh bo. Ka we a tese wer u fa kwagh tswen u va kar jindi kwagh. Tese er se fa kwagh kpa se hide a iyol jime, tar a hemba hômon.

“Avange u pirinashe yô Aôndo koson un iyolna.”

It is God who feeds a blind lizard.

Meaning
Tiv mba er injakwagh ne sha u tesen ishima i wan sha akaa. Tese er ka we a amber sha akaa ga u va zua a kwagh. Or u a lu a iniôngon iyol ga kpaa gbenda u waren ka u lu.

“Aza gbidye an-iywa ken won tso un a fa iyou.”

Beat the dog outside, and it will know its home.

Meaning
Tiv mba er injakwagh ne u wan kwagh hen mba ve umbur ityö shin mba ve umbur pe ve dugh ga yo Shi u kaan er tar ka ua doo or nan umbur ityo shin anngbyanev mba nan ga saa ka nana za gba ikyaa. Ka we yaan wea umbur ior ou ga, man kwagh un a za tser u wea za va hen ior ou yo, Tiv ve ör injakwagh ne.

“De de ka cigh.”

Obeying calls to avoid unwanted behaviour is healthful.

Idiom

Meaning
saying “stop, stop” is medicine.

← All collections